Gå til sidens hovedinnhold

Wybory 2019: nowy krajobraz polityczny w Norwegii

Duże partie tracą na rzecz Zielonych i radykalnych partii po lewej stronie sceny politycznej. Naukowcy uważają, że wybory stworzą nowy krajobraz polityczny Norwegii.

Zdaniem analityka wyborczego Peter Egge Langsæther z NTNU (Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii) wyniki wyborów wydają się dawać podstawę do stwierdzenia, że krajobraz polityczny zmieni się na bardziej radykalny i zielony.

- Także w Europie obserwuje się umocnienie partii zielonych i radykalnej lewicy, podczas gdy partie tradycyjne partie tracą poparcie. To, co dzieje się aktualnie w Norwegii, jest częścią europejskiego trendu, mówi Peter Egge Langsæthe w wywiadzie dla NTB.

Wyniki wyborów wskazują, że Partia Pracy (Ap) uzyskała w skali kraju zaledwie 24,8 procent poparcia. To najgorsze wybory lokalne w historii tej partii. Poprzedni rekord niskiego poparcia ugrupowanie odnotowało w wyborach z 2003, kiedy to Partia pracy uzyskała poparcie na poziomie 27 procent.

Przegrani Ap i Høyre

- Nasz słaby wynik wpisuje się w trendy widoczne także w innych krajach. Partie skrajnych skrzydeł (lewicowych i prawicowych) oraz partie opierające swoją kampanię na wybranym problemie, uzyskują dobre wyniki wyborów. Partie rządzące tracą wówczas poparcie, powiedział lider partii Jonas Gahr Støre, podczas wieczoru wyborczego.

Po przemówieniu Støre przyznał, że wynik wyborów budzi niepokój, ale nie chciał nazwać go katastrofą.

W porównaniu z wyborami lokalnymi z 2015 roku Partia Pracy w skali całego kraju straciła około 130.000 wyborców.

Drugą partią, która straciła duży odsetek poparcia wyborców jest konserwatywna, rządowa partia Høyre, która uzyskała 20,1 procent w skali całego kraju i jest to spadek o 3,1 punktu procentowego w porównaniu z wynikami wyborów w 2015 roku. Liderka Høyre i premier Erna Solberg stwierdziła jedynie, że wynik wyborów jest rozczarowujący i że jest przekonana, że wciąż jest wiele miast i miasteczek gotowych na niebieskie i konserwatywne rządy.

Polub naszą stronę na Facebooku - Nettavisen po polsku

- W Norwegii i Skandynawii partie socjaldemokratyczne radziły sobie do tej pory dość dobrze w porównaniu z siostrzanymi partiami w innych krajach Europy. Ale i tutaj widać trendy rozwoju sytuacji politycznej, które obserwuje się w Europie, mówi badacz wyborczy Johannes Bergh z Instytutu Badań Społecznych.

Debata polityczna w w niedawnej kampanii wyborczej skoncentrowana została na kwestiach dotyczących klimatu, opłat drogowych i polityki lokalnej. W przypadku tych zagadnień, duże partie takie jak Ap i Høyre często nie mają jasnych stanowisk.

MDG: Epokowa zmiana w polityce

Partia Zielonych MDG otrzymała 6,7 procent poparcia wyborców w ujęciu krajowym i jest jednym z największych zwycięzców wyborów - wraz z Partią Centrum Senterpartiet Sp. W Oslo MDG zyskało aż 15,2 procent poparcia odnotowując tym samym wzrost o 7 punktów procentowych w porównaniu do wyników wyborów w roku 2015.

- Nasz wynik oznacza epokową zmianę w norweskiej polityce. Wyborcy ewidentnie kwestionują starą partyjną oś prawicowo-lewicową, mówi rzecznik MDG Arild Hermstad w rozmowie z NTB,

Socjalistyczna Partia Lewicy SV i Lewica Rødt nadal pozostają marginalnymi partiami z niewielkim poparciem mierzonym na poziomie krajowym. Lecz mimo wszystko obserwowany jest wzrost poparcia również dla tych partii. Dla Rødt tegoroczne wybory oznaczają na przykład podwojenie wyniku z poprzednich wyborów lokalnych.

Partie rządzące cierpią

Absolutnym zwycięzcą wyborów jest niewątpliwie Partia Centrum Senterpartiet Sp. Partia ta osiągnęła 14,4 procent poparcia w skali kraju co jest wzrostem o 5,9 punkta procentowego. Siła Sp widoczna jest szczególnie poza dużymi aglomeracjami miejskimi, a szacunki pokazują, że Partia Centrum może w efekcie być ugrupowaniem posiadającym największą liczbę burmistrzów gmin w Norwegii.

Cztery partie rządowe zostały ukarane przez elektorat. Partia Postępu (Fremskrittspartiet Frp) straciła w skali kraju 1,2 punktu procentowy poparcia. Na partię tę głosowało 8,2 procent wyborców i jest to najgorszy wynik wyborczy Frp w okręgach od 1991 roku.

Notowania Chrześcijańskiej Partii Ludowej (Kristelig Folkeparti) oraz Venstre spadły o odpowiednio o 1,4 i 1,6 punktu procentowego i obie partie osiągnęły wynik w okolicach 4 procent.

Ruch społeczny Nie Dla Opłat Drogowych (FNB) w ujęciu krajowym uzyskała poparcie wyborców na poziomie 2,4 procent. Jednak w Bergen partia ta otrzymała aż 16,9 procent głosów. W Oslo FNB otrzymała około 5,9 procent wyborczego poparcia.

Już dziś wiadomo, że w Stavanger FNB zasiądzie prawdopodobnie w koalicji, która będzie rządzić naftowym miastem.

WYBORY 2019: WYNIKI W SKALI KRAJU

  • Partia Pracy Arbeiderpartiet: 24,8 proc. (zmiana w porównaniu z wyborami lokalnymi 2015: –8,2)
  • Høyre: 20,1 proc. (–3,1)
  • Partia Centrum Senterpartiet: 14,4 proc. (+5,9)
  • Partia Postępu Frp Fremskrittspartiet: 8,2 proc. (–1,2)
  • Zieloni MDG Miljøpartiet De Grønne: 6,7 proc. (+2,5)
  • Socjalistyczna Partia Lewicy SV Sosialistisk Venstreparti: 6,1 proc. (+1,9)
  • Patia Chrześcijańsko-Ludowa KrF Kristelig Folkeparti: 4,0 proc. (–1,4)
  • Venstre: 3,9 proc. (–1,6)
  • Lewica Rødt: 3,8 proc. (+1,8)
  • NIE Dla Opłat Drogowych Folkeaksjonen Nei til mer bompenger: 2,4 proc.

Inne artykuły Nettavisen w języku polskim znajdziesz TUTAJ

Przeczytaj o tym w języku norweskim:

Forskernes valgkonklusjon: Et nyttpolitisk landskap i Norge (NTB)